شیوا، لینگا و رقص

با وجود آن كه شيوا يوگي (مرتاض) بزرگ بود، خداي پرهيزگاري و باروري نيز به شمار مي‌رفت و مَرْكَبْ او، گاو ناندي و همچنين خداي آلت نرينه به نام لينگا بود. داستان‌هاي گوناگون هندويي، دربارة برخي از حكايات غيرودايي وجود دارد كه از مشهورترين آن‌ها، اسطورة ظهور لينگاست. زماني كه جهان جز آب نبود، برهما و شيوا با يكديگر، بر سر اين ادّعا، كه كدام‌يك برترين خدا باشند، مشاجره داشتند، به ناگاه، در ميان آن‌ دو، ستون عظيمي از شعله‌ها، يعني صورت ديگري از محور جهان، ظاهر شد. برهما از آن‌جا كه مي‌خواست ارتفاع و ژرفاي ستون را اندازه بگيرد، به شكل غاز درآمد و تا بالاترين حدّ آن، پرواز كرد، در حالي كه ويشنو شكل گراز به خود گرفت و در آب شيرجه زد، اما هيچ‌كدام، نتوانستند آخرين حد ستون را بيابند. سپس شيوا، از درون ستون، به صورت لينگاي كيهاني ظاهر شد و ديگران در مقابل وي تعظيم كردند.

معبد لينگا

داستان ديگر دربارة لينگا كه كم‌تر مربوط به فرمانروايي و بيشتر روايتي به نظر مي‌رسد، اسطورة جنگل آناناس است. چند راهب (گاهي هفت)، در حال تمرين اعمال زاهدانه و به دور از درك عظمت شيوا بودند. شيوا به آن‌جا رفت تا به آنان درسي بياموزد، لذا خود را به شكل گدايي ژنده‌پوش درآورد در حالي كه جمجمه‌اي به عنوان كاسة گدايي در دست داشت. وي همسران راهبان را اغوا نمود. راهبان خشمگين شدند و درصدد عقيم كردنش برآمدند، اما همين كه لينگاي شيوا بر زمين افتاد، تاريكي همه جا را فراگرفت و راهبان دريافتند كه در حق چه كسي بي‌حرمتي نموده‌اند. آنان از وي التماس كردند تا همه چيز را به حال اول برگرداند، شيوا پذيرفت با اين شرط كه راهبان براي هميشه لينگاي او را بپرستند. عناصر اسطوره‌اي داكشا (به اجبار پذيرفتن راهبان) و اسطورة تولد اسكاندا، براي آن كه پرستش لينگا را صورتي قانوني ببخشند، درهم ادغام شده است.

بعدها، گونه‌هاي مختلف اسطورة درخت صنوبر ساخته شد تا تجلي شيوا به عنوان خداي رقص يعني ناتاراجا را، توجيه كند. راهبان خشمگين يك قرباني تقديم داشتند و تعدادي چيزهاي منهدم كننده به سوي وي پرتاب نمودند كه او آن‌ها را جهت استفادة خود به كار برد. آنان ببري آفريدند كه شيوا پوست آن را، براي جامة خود برداشت؛ يك گوي آتشين پرتاب كردند كه شيوا آن را به دست مي‌گرفت و سرانجام، يك ديو كوچك فرستادند كه شيوا بر روي سر آن پاي مي‌كوبيد. هنگامي كه ديو شروع به تقلاّ كرد، شيوا بر روي او رقصيد به همان‌گونه كه كريشنا بر روي كاليا مي‌رقصيد و به هنگام رقص شيوا، جهان به تكان درآمد و به سوي هرج و مرج آغازين چرخش كرد. راهبان، ترسان و وحشت‌زده از شيوا درخواست كردند كه رقص خود را متوقف سازد و شيوا موافقت كرد كه رقص خود را، تا رستاخيز يعني آن هنگام كه رقص، به مفهوم رقص مرگ جهان باشد، به تأخير بيندازد.

اين داستان كه در آن رقص، جايگزين عقيم‌سازي مي‌شود، فقط در منابع جنوب هند به چشم مي‌خورد. كتاب‌ها و منابع هند شمالي، شيوا را به عنوان دشمن رقص معرفي مي‌كنند. روزي مانكاناكاي راهب، انگشت خود را با تيغي از علف بريد و مشاهده كرد كه به جاي خون، شيرة گياهي از زخمش روان است با هيجان بسيار، از اين معجزه به رقص درآمد، و جهان لرزيد و خدايان، شيوا را فرستادند تا علت را جويا شود. شيوا پيش روي مانكاناكا ظاهر شد و از شادماني وي آگاه گشت و انگشت شست خود را با ناخن زخم كرد و از زخمش خاكستر بيرون ريخت و مانكاناكا متوجه حماقت خود شد و از رقص، باز ايستاد و از شيوا درخواست كرد كه او را ببخشد.

ريچارد كاونديش،اسطوره شناسي:دايره‌المعارف مصوّر اساطير و اديان مشهور جهان، ترجمه‌ي رقيّه بهزادي، تهران،نشر علم،چاپ اوّل،1387،ص60

You might also like
3 Comments
  1. رودره شیوا همان آداد ایزد رعد بابلی است. نام رودره هندی و مربوط به ایندره ایزد رعد آریائیان هندو است ولی نام شیوا (=بد منش، اره، اهریمن) ایزد شرارت و ویرانی و طاعون متعلق به همان آداد ویرانگر است که در ایران به شکل ایزد تیر ظاهر میشود و در مراسمش در سمت شمال بین النهرین ویرانی و قربانی کودکان بر گزار میشده است. در مراسم وی در ایران به شکستن ظروف اکتفا میشده است و تیر بلا دور کن آرش (ارِ- خش=اریایی نیرومند) در مقابل افراسیاب (پر آسیب) و لشکر وی و نام ماه چهارم منحوس تیر و روز 13منحوس ماهها و جشن تیرگان چهار شنبه ماه تیر یادگار باور بدین ایزد ناخوشایند بوده است. تثلیث برهما و ویشنو و شیوا در اصل بر گرفته از همان تثلیث بابلی ائا/انکی (برهما، اهورامزدا)، مردوک (مهر) و آداد (ویشنو-اهریمن)می باشند.

  2. شیوا ماهان نژاد says

    به نظرم که توضیح بسیار عالی بود و منو شگفت زده کرد

  3. شیوا says

    واووووو تا حالا اینقدر اطلاعات در مورد اسمم نمیدونستم واقعا جالبه

Leave A Reply

Your email address will not be published.