ایزدان هندویی و موجودات اساطیری

ناتاراجاهندويي‌گري از يك ديدگاه، داراي آيين چندخدايي و از ديدگاه ديگر، شامل يگانه‌پرستي است، زيرا ايزدان بي‌شمار آن، غالباً، به عنوان تجلي يك خداي اصلي شناخته مي‌شوند. در هندويي‌گري، فرقه‌ها و مكاتب بسياري وجود دراد. در برخي از كتب متأخر هندي، به مانند متون اروپايي، از تثليت خدايان يعني تريمورتي، سخن مي‌گويند كه شامل برهمن به عنوان «آفريدگار»؛ ويشنو، به عنوان «محافظت كننده» و شيوا «نابودكننده» است. اما اين تصور جنبة عام ندارد و فاقد اعتبار است، زيرا برهمن مورد ستايش بسياري از هندوها نبوده، با ويشنو و شيوا، به عنوان موجودات متعالي، آفريدگار، نگه دارنده و منهدم‌كننده هستند. و ساير ايزدان پيروان خود را دارند و در اسطوره‌ها و داستان‌هاي عاميانه باقي مانده‌اند.

آديتي، بي‌كران، ايزد ـ بانوي آسمان، مادر خدايان

آديتياها، ايزدان آسماني، فرزندان آديتي، شامل ايندرا، ميترا، رودرا، تواشتر، وارونا و ويشنو

آگني، آتش ـ خدا، نامش معادل است با نام ايگنيس در لاتيني به معناي آتش

آنانتا يا ششا، مار چنبره زده زمان بي‌كران

آشوين‌ها، خدايان نيك‌خواه، دوقلوهاي سوراكار،‌ پسران خورشيد و مرتبط با خدايان توأمان در اسطوره‌شناسي يونان و روم

اسوراها، ديوان عظيم، دشمن خدايان، داراي نيروهاي جادويي

برهما، صورت پسا ـ ودايي پاراجاپاتي، آفريدگار

بودا گائوتاما، بنيان‌گذار مكتب بودايي‌گري، تجلي ويشنو در هندويي‌گري

دورگا، ايزد ـ بانوي قابل ستايش در سراسر هند به ويژه در بنگال، همسر شيوا و شناخته شده به صورت كالي يا پارواتي

ديائوس، آسمان ـ خداي كهن هند و اروپايي، مرتبط با زئوس يوناني و يوپيتر (جوپيتر) رومي، فاقد اهميت در اسطوره‌شناسي هندويي

گاندهارواها، موسيقي‌دانان آسماني، نيمه خدايان

گانشا، سرور موانع، خداي فيل سر نوشتار و بازرگاني، پسر شيوا و پارواتي

گنگس، رود مقدس، تجلي ايزد ـ بانو گنگا، يكي از همسران شيوا، دختر كوه هيمالايا: راه شيري در آسمان، قبل از رسيدن رود به زمين

گارودا، شاه پرندگان، مَرْكَب ويشنو

گائوري، زرين، جنبة مهربان ايزد ـ بانوي بزرگ

گوپي‌ها، دوشيزدگان شير، عاشقان كريشناي جوان

هانومان، رهبر اصلي قوم بوزينه

هاري ـ هارا، خدايي تلفيقي از پيوند شيوا و ويشنو

هيمالايا، سرزمين برف، كوه يا رشته كووه عظيم، پدر پارواتي

ايندرا، پادشاه خدايان در عصر ودايي، سرور توفان، باروري و جنگ: حذف شدن وي، در زمينه‌هاي اسطوره‌اي بعدي

پشتا، بزرگ‌ترين ايزد ـ بانوي بداقبالي

كالي، آن سياه، همسر شيوا، ايزد‌ ـ بانو در جنبة وحشتناك خود، خبيث و خون‌آشام

كاما، خداي آرزو

كارتي‌كيا، نامي ديگر براي اسكاندا

كريشنا، تيره گاو ـ گله، شاهزادة قابل ستايش به عنوان يك تجلي از ويشنو

لاكشمي، ايزد ـ بانوي زيبايي و خوشبختي، پديد آمده از برهم زدن اوقيانوس، همسر ويشنو

ماناشا، ايزد ـ بانوي مارها، مورد پرستش در بنگال

مانو، نياي انسان، نجات يافته از سيل توسط ماهي عظيم

ميترا، خداي ودايي نور، ميثرا در ايران و ميتراس در جهان رومي

ناگاها، در افسانه‌ها، نژادي از مارها، نياي بسياري از سلسله انساب شاهزادگان هندي: غالباً به عنوان مار كبرا، تصوير مي‌شود به صورت انساني يا نيمه انساني

ناندي، گاو نر، مَرْكَبِ شيوا

ناتاراجا، سرور رقص، يك تجلي از شيوا

پاراشوراما، راما با يك تبر، تجلي انسان ويشنو، اهداي تبر به وي توسط شيوا

پاراجاپاتي، سرور موجودات، آفريدگار جهان در عصر ودايي، پدر خدايان، ديوان و ساير موجودات: بعدها شناخته شده به عنوان برهما

پريتيوي، ايزد ـ بانوي زمين، همسر ديائوس

پوروشا، انسان كيهاني، قرباني، و ساخته شدن همة بخش‌هاي جهان شامل طبقة چهارگانة جامعه، از اعضاي جدا شدة بدن وي

رادها، معشوق اصلي كريشنا

راما يا، راماچاندرا، شاهزاده، قهرمان رامايانا، يك تجلي قابل ستايش از ويشنو

رودرا، سرور جانوران، خداي ودايي جنگل و حيات‌وحش، ايزد بيماري در ارتباط با مرگ: تكامل يافتة بعدي به صورت شيوا

ساتي، نخستين همسر شيوا: تداول رسم ساتي توسط وي

شاكتي، اصطلاحي براي نيروي همسر يك خدا، به ويژه همسر شيوا در جنبة زنانة خود

شاشتي، ششمين، ايزد ـ بانوي محافظ كودكان، زنان و زايمان

شيتالا، آن كه سرد است، ايزد ـ بانوي آبله

شيوا، با ويشنو يكي از دو خداي مهم آيين هندويي پسا ـ ودايي: نمادهاي وي مشتمل است بر آلت نرينه به حال نعوظ و نيزة سه شاخه

اسكاندا، پسر پليادس جنگ ـ خدا، پسر شش كلّة شيوا

سوما، اكسير حيات، هم خدا و هم آشام سكرآور ساخته شده از گياهي توهم‌زا، در ايران هوما

سوريا، خورشيد ـ خدا، بعدها قابل پرستش به صورت ويشنو

تواشتار، صنعتگر ـ خدا

اوما، نام ديگر همسر شيوا

اوشاش، ايزد ـ بانوي پگاه، در يك اسطوره دختر پاراجاپاتي و مادر همة موجودات زنده

واچ، ايزد ـ بانوي سخنوري

وارونا، آسمان ـ خداي باستاني و نظم كيهاني و احتمالاً، در ارتباط با اهور امزداي ايراني و اورانوس يوناني: بعدها ايزدآب‌ها

ويشنو، خورشيد ـ الهة ودايي، سپس، يكي از دو خداي عظيم پسا ـ ودايي در هندويي‌گري

ويوسوت، خورشيد، جنبه‌اي از سوريا

يمه، پسر خورشيد، پادشاه مردگان

منبع:ريچارد كاونديش،اسطوره شناسي:دايره‌المعارف مصوّر اساطير و اديان مشهور جهان، ترجمه‌ي رقيّه بهزادي، تهران،نشر علم،چاپ اوّل،1387

You might also like
5 Comments
  1. فریبا says

    این که خبری از روم نبود!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Leave A Reply

Your email address will not be published.