در روايتي از ياپ در ميكرونزي، اصل و منشأ آتش، يالافات آمده است. در حالي كه رعد ـ خداي بداقبال اهداكنندة مستقيم آن بوده است. سبزيهاي ريشهاي، گياه لوف و سيبزميني شيرين در سرزمين ياپ خورده ميشد، ليكن گويا، آتشي در پختن آنها به كار نميرفت، بلكه ميبايستي با حرارت خورشيد پخته شوند.
|
برخي شخصيتهاي عمده پولينزي اخلاقي رانجي و پاپا، خدايان آغازين مائوري در زلاندنو پاپا = رانجي زمين = آسمان ميكرونزي اولوفات ولوك، دو خدايي هستند كه جزاير كارولينا، شخصيتهاي عمدة يك چرخة اساطيري به شمار ميروند. آنان به طور معمول، برادرند. لوك، خوشسيما، خوشخلق و نيك، و اولوفات زشت و حسود و نيرنگباز است و جهان را با نيرنگهاي خود تغيير ميدهد. در برخي جزاير، اولوفات آتش ـ خداست و به صورتهاي يالافات، يولوفات، يا يلافاز شناخته ميشود. لوك نيز به صورتهاي لوكونور، لوگي لانگ، يا لوكهلانگ آمده است. نارآئوي بزرگ، با نارآئوي كوچك، شخصيتهاي عمده در اسطورههاي جزاير ژيلبرت به شمار ميروند. نار آئوي بزرگتر، مسئول مراحل اولية آفرينش است، ناروآئوي كوچكتر مسئول مراحل بعدي است. نارآئو، بعدها به صورت شخصيتي نيرنگباز درآمد درست به مانند اولوفات و مائويي پولينزيايي. |
مردم از دردهاي داخلي در رنج بودند و از يالافات كمك ميطلبيدند. ناگهان لهيب صاعقهاي قرمز و داغ از آسمان فرود آمد و به يك درخت كادي اصابت كرد. از كنارهها و ميان برگهاي درخت كادي خارهايي بيرون زد. دسرا، رعد ـ خدا، در درخت گرفتار شد و فرياد زد تا كسي بيايد و او را آزاد سازد. زني با نام گوآرتين، كه در آن نزديكي، مشغول پختن گياه لوف در آفتاب بود آمد و به او كمك كرد. دسرا از او پرسيد كه مشغول چه كاري بودي. زن برايش توضيح داد، او نيز زن را فرستاد تا كمي خمير گل بياورد و با آن يك ظرف غذاپزي ساخت. سپس به زن گفت كه مقداري از شاخههاي درخت ارّ را بياورد. دسرا چوبها را زير بغل خود گذاشت و دانههاي آتش را ميان آنها انداخت. بدين ترتيب بود كه ظرفهاي گِلي پديد آمدند و آتش بر اثر سايش دو چوب افروخته شد.
نقش عنصر نيرنگباز در يالافات (اولافات) و در اين داستان، چندان روشن نيست، اما در پولينزي نيمه خداي مائويي در روايت سامويي، تيايايتياي و تيكيتي كي در مائوري راز آتش را از ايزد مافويي، با بريدن دست راست او ميآموزد.
منبع:ريچارد كاونديش،اسطوره شناسي:دايرهالمعارف مصوّر اساطير و اديان مشهور جهان، ترجمهي رقيّه بهزادي، تهران،نشر علم،چاپ اوّل،1387