اسطورۀ نرگل و ارشکیگل

اسطورۀ نرگل و ارشکيگل

اين اسطوره با اسطورۀ فرود ايشتربه جهان زيرين تشابه زيادي دارد؛ بعضي شخصيت ها يکسانند، مکان همان جا است، و ائا درپيدا کردن راه حل همان نقش را ايفا مي کند. البته فرق هاي قابل توجهي که دارند از آن جمله معرفي يک صندلي آئيني، نمود تصويري يک پلکان طولاني که به آسمان خدايان منتهي مي شود و از آنجا به پايين مي آيد، و اين واقعيت که کسي که فرود مي کند و شوهر ارشکيگل مي شود، نرگل خدا است.

ارشكيگل

اسطوره به اين صورت آغاز مي شود که چون براي ارشکيگل امکان ندارد که بالا بيايد و در ضيافت سالانۀ خدايان شرکت کند، و آنها نيز نمي توانند به پايين نزد او بروند، انو تصميم مي گيرد که فرستادۀ ارشکيگل به ضيافت بيايد و سهم او را برايش ببرد. انو، فرستادۀ خود کک که را روانه مي کند تا اين مطلب را به اطلاع ارشکيگل برساند. کک که از پلکان طولاني آسمان پايين مي رود، و در اين اسطوره دروازه بان به او خوشامد مي گويد: « داخل شو کک که، و بادا که دروازه به تو برکت دهد.» کک که هفت دروازه را پشت سر مي گذارد، اما در هيچ يک از آنها لباس او را از تنش بيرون نمي آورند. سپس ارشکيگل و کک که به هم سلام مي کنند و ارشکيگل تصميم مي گيرد وزير خود نمتر را براي دريافت سهميه اش بفرستد.

هنگامي که نمتر به حضور خدايان مي رسد، متاسفانه متن شکسته شده اما به نظر مي رسد که نرگل به نمتر اهانت مي کند و توسط ائا به نزد ارشکيگل فرستاده ميشود.

نمتر دربارۀ توهيني که نرگل به او کرده است با ارشکيگل سخن مي گويد، اما برخورد او تحقيرآميز است و به نمتر دستور مي دهد نرگل را به حضور او بياورد. نرگل از هفت دروازه که هريک نامي دارند عبور مي کند، و پس از عبور از دروازۀ هفتم که دروازۀ ان نوگي گي ناميده مي شود، وارد حياطي بزرگ مي شود. براي ارشکيگل توضيح مي دهد که انو او را فرستاده است. ارشکيگل به حمام مي رود، لباس هاي زيبا مي پوشد، و ترتيبي مي دهد که نرگل نگاهي به تنش بيندازد و «او در مقابل تمايل قلبي خود به آنچه زنان و مردان انجام مي دهند مقاومت کرد.» متأسفانه مقاومت او ديري نمي پايد، پس از استراحتي کوتاه، ازشکيگل براي بار ديگر به حمام مي رود… اين بار نرگل «تسليم تمايل قلبي خود مي شود و آن کاري را مي کند که همۀ مردان و زنان انجام مي دهند.» ارشکيگل و نرگل، روزهاي اول و دوم، سوم و چهارم، و روزهاي پنجم و ششم را به حالتي شورانگيز در بستر و در کنار يکديگر بسر مي برند. وقتي روز هفتم فرا مي رسد، نرگل مي گويد که او بايد آنجا را ترک کند و پلکان بلند آسمان را طي کند تا به حضور انو، انليل و ائا برسد.

در اين هنگام در کورنوگي، اشک از گونه هاي ارشکيگل جاري است، نمتر پيشنهاد مي کند که نزد انو برود و در آنجا نرگل را دستگير کند تا او بار ديگر ارشکيگل را ببوسد. ارشکيگل موافقت مي کند:

” برو نمتر، تو بايد با انو، انليل و ائا صحبت کني!

رو به سوي دروازۀ انو، انليل و ائا گذار،

بگو که من تا به امروز يک بچه و يک دختر بوده ام،

من از بازي دختران ديگر بي خبر بوده ام،

من از بازي وجدآفرين کودکان بي خبر بوده ام،

بگذاريد خدايي که نزد من فرستاديد و مرا آبستن کرده است باز هم با من بخوابد!

آن خدا را نزد ما بفرستيد، و بگذاريد او مانند معشوق من شب را با من بگذارند! ”

او تهديد مي کند که اگر نرگل به او باز پس داده نشود، مردگان را برمي خيزاند تا شمار آنها بر زندگان افزون تر شود.

نمتر از پلکان بلند آسمان بالا مي رود، و سخنان ارشکيگل و تهديد او را کلمه به کلمه بازگو مي کند. ائا خدايان را به صف مي کند تا نمتر بتواند خلافکار را شناسايي کند، اما نمتر نمي تواند پيمان شکن را بشناسد. او نزد ارشکيگل باز مي گردد و به او مي گويد، در جمع خدايان يکي «با سر برهنه نشسته بود، پلک مي زد و قوز مي کرد.» ارشکيگل بلافاصله به او مي گويد باز گردد و آن خدا را بياورد.

در يک قطعۀ تکه پاره، نرگل سرانجام شناسايي مي شود و مسلح به صندلي جادويي خود، يک بار ديگر از پلکان بلند آسمان به پايين مي رود. او منتظر گشوده شدن هفت دروازه نمي ماند. او نِدودربان دروازۀ اول، ربان دروازۀ دوم،…ششم و هفتم را از پا درمي آورد. وارد حياط بزرگ مي شود، نزد ارشکيگل مي رود و او را با موهايش از تخت به زير مي کشد.

آنها بار ديگر براي روزهاي اول و دوم، سوم، چهارم، پنجم و ششم با اشتياق به سر مي برند.هنگامي که روز هفتم فرا مي رسد متن شکسته است و ما دقيقاً نمي دانيم چه اتفاق مي افتد.

روايت بسيار کهن تر و کوتاه تري از همين متن وجود دارد که روايت عمارنه ناميده مي شود، زيرا در تل العمارنه مصر پيدا شده که در آن ارشکيگل پس از آنکه به گونه اي غير آييني از تخت به زير کشيده مي شود به نرگل مي گويد:

«تو مي تواني شوهر من باشي و من زن تو.

من ترتيبي خواهم داد که تو

پادشاهي زمين پهناور را تصاحب کني!

من لوح خرد را بدست تو خواهم سپرد!

تو مي تواني آقا باشي و من مي توانم بانو باشم.»

نرگل به اين سخنان گوش داد، و او را در آغوش کشيد و بوسيد.

اشک هاي او را پاک کرد.

«از من چه خواسته اي؟ پس از اين ماه هاي طولاني،

يقيناً همان خواهد شد.»

. Nergal

. زن در اساطیر ایران و بین النهرین، ص 88

. اسطوره های بین النهرینی، ص 98

. زن در اساطیر ایران و بین النهرین، ص 89

. اسطوره های بین النهرینی، صص 100 و 101

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.