نگاه تیزبین و بسیار منطقی احمد کسروی در مورد جغرافیای تاریخی

نگاه تیزبین و بسیار منطقی احمد کسروی در مورد جغرافیای تاریخی

 

کتاب کاروند احمد کسروی حاوی مطالب مهمی در بارۀ جغرافیای تاریخی ایران است؛ گرچه زمان وی فرهنگنامه های اوستایی و پهلوی و سنسکریت به فارسی و انگلیسی لااقل در دسترس عامۀ مردم ایران نبود ولی وی با شّم منطق ریاضی نیرومندی که داشت نظریات صائبی در بارۀ ریشۀ برخی نامهای جغرافیایی ایران داده است که برای نمونه به سه مورد معانی نام شمیران، تهران و جهرم در نوشتار وی اشاره میشود که تحت عنوان نام شهرها و دیههای ایران ذکر شده است:

وی نام شمیران را به درستی با زَمی ایرانی به معنی زمستان سنجیده و آن را معادل واژه های هیما در سنسکریت، هیمس لاتین، خیمون یونانی و جمیر ارمنی و زیما در  روسی می داند و آن را از جمله در نقطه مقابل نامهای تهران و جهرم به معنی جایگاه گرم می بیند. حدس جالب وی در مورد جهرم درست به نظر می رسد ولی این معنی برای تهران با توجه به واژۀ اوستایی ثرائی/تهرائی thrai (پناه گرفتن) با مشکل مواجه میشود که مطابق سفرنامه ها مردم این قصبه برای امنیت خود و اموالشان از پناهگاههای زیر زمینی استفاده می نموده اند. ولی چنانکه گفته شد دو مورد شمیران و جهرم از این سه مورد کاملاً درست و منطقی است که مورد جهرم را بعد از چندین نظر عوض کردن سرانجام به همان نظر احمد کسروی بزرگ رسیدم:

معنی جهرم

نظر به اینکه نام های گابرا در نقشه های بطلمیوسی فارس و زرهم کارنامه اردشیر بابکان را می توان شهر تابستان شدید معنی کرد، لذا نام جهرم چنانکه احمد کسروی حدس زده بود، به معنی شهر تابستان بسیار گرم است:

गभीर adj. gabhira (jafra) grave

hama: hot, summer

धीर adj. dhira  strong

hama: hot, summer

 

خرید مجموعه کتاب های تاریخی

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.