در طي سلطنت كهن، براي اطمينان از تداوم تأمين آذوقه در مقابل پادشاهان و اشراف، وارث متوفا روزانه غذا و آشام براي گورها تهيه ميكرد و همين امور، به توسط شاهان، در گورهايي كه به اهرام متصل بود نيز، انجام ميگرفت. اما اين وظيفه، گاه مورد غفلت و سوءاستفاده واقع ميشد و اشراف مجبور بودند شيوههاي ديگري، جهت تأمين و تداوم آن در رابطه با تهيه مواد غذايي، براي زمان بعد از مرگ خود بيابند و در همين زمان بود كه كاهن كا، معرفي و منصوب ميشد. مطابق با موقعيت و طبقة اجتماعي فرد، كاهن كا و اخلاف وي، موظف بودند كه مراقب گورهاي شخصي باشند و نيازهاي روح يا كا را تأمين كنند. اما، اين شيوه نيز خالي از اشكال نبود و بالاخره، مالك مقبره مجبور شد، فقط به نقاشي بر روي ديوارهاي مقبره اكتفا كند اين نقوش شامل فهرست و جزئيات زياد و مشتمل بر طرحهايي بود كه كارگران را مشغول تهيه غذا نشان ميداد. آنان اميد داشتند كه اين طرحها، بعد از مرگ، فعّال و قابل استفاده شوند تا آذوقة مورد نياز متوف را تأمين كنند.
در اين دوره، بسياري از اسطورهها، در رابطه با زندگي خورشيدي شاه بعد از مرگ، به وجود آمدند و احتمالاً به توسط كاهنان با نفوذ، و به ويژه به وسيلة كاهنان رع در هليوپوليس، شكل گرفتند. با وجود اين، عوامل سياسي، اقتصادي و مذهبي موجب اضمحلال و فروپاشي سلطنت كهن، يعني عصر مهم ساخت اهرام شدند. دورة بعد، عصر تمركززدايي بود و شاهزادگان بومي قدرتمند شدند و به صورت حكام كوچكي در مناطق خود، درآمدند. فروپاشي قدرت، و تجزيه سرزمين، و شكست مطلق فرمانروايي، منجر به تغيير اساسي در باور زندگي بعد از مرگ شد. اكنون، شاهزادگان معمولي و حتي، مردم عادي نيز، هنگامي كه توانستند مزد كارگران خود را بپردازند به ساخت مقبرههاي محلي، همراه با لوازم تدفيني، براي در اختيار داشتن زندگي پس از مرگ به صورت مستقل و بدون تكيه بر دستور شاه، جهت خود پرداختند. حتي با بازگشت عصر سلطنت قدرتمند و تمركز يافتة ميانه، اعتقاد به زندگي بعد از مرگ، در نظر تودة مردم از ميان نرفت. در برابر اين پس زمينه، پرستش اوزيريس در سراسر مصر رواج يافت و مشهورترين اساطير مصري دربارة اين آيين، پا گرفت.
منبع:ریچارد کاوندیش،اسطوره شناسی:دایرهالمعارف مصوّر اساطیر و ادیان مشهور جهان، ترجمهی رقیّه بهزادی، تهران،نشر علم،چاپ اوّل،۱۳۸۷،ص150
با سلام و درود بر شما
ضمن عرض تشكر از اطلاعات خوب و جامع تان من كارشناس ارشد تاريخ ايران اسلامي هستم دوست داشتم اطلاعاتي مبني بر اينكه در زمان ايران باستان اعتقادات مردم مبني بر دنياي پس از مرگ و اعتقاداتشان به دوزخ چه بوده است حاصل كنم البته اگر براي شما امكان داشته باشد . از لطف شما سپاسگزارم.
با سلام
اعتقادات مردم ایران در این باره طی دوره های مختلف متغیّر بوده (که البته اختلاف ها اساسی نیست). امّا تفکّر غالب در زمان ساسانیان (و تا حدودی اشکانیان و هخامنشیان)همان اعتقادات زرتشتیان می باشد که در اوستا قابل مشاهده است.اعتقادات زرتشتیان در این باره (ضمن اختلافات فراوان) شباهت های غیر قابل انکار،جالب و قابل تأمّلی با اسلام و عرفان اسلامی دارد که به عقیده ی شخصی من یکی از نشانه های آسمانی بودن تعالیم زرتشت (البته قبل از تحریف) می باشد. برای مثال اینکه روح مرده تا سه روز پس از مرگ در کنار جسد می ماند و یا اینکه ارواح انسان ها پس از پاکسازی به اهورامزدا می پیوندند(شبیه فنای فی الله در عقاید عرفای اسلامی). چون متأسفانه در حال حاضر در سایت مقاله ی جامعی در این رابطه نیست . شما را ارجاع می دهم به منابع زیر:
1-اوستا
2-پژوهشی در اساطیر ایران/مهرداد بهار(و دیگر کتابهای ایشان)
3-شناخت اساطیر ایران/جان راسل هینلز/انتشارات اساطیر
از اين وبلاگ هم بازديد كنيد مطالب خوبي دارهjalaltaheri.mihanblog.com