ریشهً سومری و ایرانی نام ایران
دوستمان غیاث آبادی مطلبی را در باب جستجوی منشأ سومری نام ایران آورده اند که نگارنده قبلاً در مواردی در ردیابی آن بر آمده بودم. مطلب وی در این خصوص از این قرار است:
“واژههایی که در پیوند با نام ایران/ آریا باشند در متون سومری دیگری نیز شناسایی شدهاند. درخشانی به نقل از گوئتس (Goetze) آورده است که نام «اِرِن» در زبان سومری برای نامیدن «سربازان شرقی» بکار میرفت و در کتیبهای از دوره شاه «اَمَرسین» (Amar-Sin) متعلق به حدود چهار هزار سال پیش، واژه «اِرِن/ اِرین» در پیوند با نامهای جغرافیاییای آورده شده که بیشتر در شرق رود دجله (تیگری) جای داشتهاند. یعنی سرزمینهایی کوهستانی در شرق که جایگاه «اِنلیل» دانسته میشد و خدابانو «اینانا» (نَـنَـه/ آناهید/ ناهید) از آنجا بر میخواست.
سومریان همچنین شهر شوش را با نام «اینانا اِرینکی» ( Inanna-Erinki) میشناختند که بخش آغازین آن در پیوند با نام خدابانو اینانا (ناهید) و بخش واپسین آن ظاهراً در پیوند با نام آرین/ آریا است.” (ارین کی در زبان سومری به معانی جایگاه جنگجویان و جایگاه شیران است. الهه اینانا را همراه دو شیر تصویر و پرستش می نموده اند).
در باب آراتتا آن را یک بار به معنی سرزمین راه گرفته و با هاران تورات یعنی سرزمین راه معادل قرار داده بودم. در تورات نام هاران (سرزمین راه) و ناحور (سرزمین گرم) و کشور ابراهیم (یعنی اشنوناک در شمال شرقی بابل) به عنوان سرزمین سه برادر با هم و کنار هم ذکر شده اند. گرچه بعداً با اطراف یهودیه مشتبه شده است. نگارنده در تعیین ناهور با آراتتا (ایران شرقی و مرکزی) راه درست رفته بودم. حال از روی تحقیقات بعدی جای کشور ابراهیم یعنی اشنوناک (اشنونه) را در سمت بین لرستان و بغداد دیده ام چه مردم اشنوناک به رهبری ایبال پیل دوم از مقابل حمورابی در همان مسیر ابراهیم، یعنی ابراهیم معاصر حمورابی به سمت فلسطین رفته اند. بنابراین جای کشور حام (شدت گرما) هم همان بابل در جنوب غربی کشور اشنوناک بوده است. با این پایه نام عبری هاران و نام سومری ایران یعنی آرا یا آراتتا به معنی کشور راه بوده است. اوستا هم که به طور رسمی فلات ایران را کشور خونیرث یعنی کشور راههای خوب معرفی میکند. نامهای خُراسان (در شکل خو- رس-ان) و پارت (پرثوه، راه و پل) به همین معنی می باشند. بنابراین آشوریان که مردم سمت خراسان را آریبی شرق نامیده اند؛ منظورشان باشندگان کشور کنار راه است یعنی همان راهی که بعداً قسمت مرکزی راه ابریشم می بود. ایرانشناسان و به تبعیت از ایشان نگارنده این نام را گاهی منظور اعراب و گاهی آریایی معنی میکردم. تفسیر دومی درست می بود اگر اصل آن از کلمهً سومری ارا یعنی راه گرفته میشد نه آریا که به معنی نجیب است. حتی بزرگوارانی چون حسن پیرنیا، مشیرالدوله برداشت نجیبی و نژادی نموده که گویا بومی ها را تور (وحشی) خوانده اند. در حالی که بر پایه توتم بزکوهی آریائیان/سکائیان صحراگرد هم تور، هم سکا و هم آریا در زبانهای هندوایرانی به معنی توتم بزکوهی است. همان حیوان نجیب سمبل مقاومت و دلیری کوهستانها است و در ردیف درندگان و مهاجمین هم قرار ندارد. گرچه این توتم به طور اخص مقدس نماند. ولی در اساطیر و نامها مثلاً هفتخوان دوم رستم، فرار اردشیر بابکان و نام کوروش (قوچ وحشی، ذوالقرنین) به مقام تقدس آن پی می بریم. کلمهً سامی و سومری ار (ریشه نام عرب و توتم ایشان) هم به معنی شیر (اسد) موجود است ولی نزد ایرانیان محبوبیت خاصی نداشته است. اختلاف آب و هوا و شرایط اقلیمی و طبیعی در این احساسات ملی ایران و عربستان کهن دخیل بوده است. گرچه با تشکیل امپراطوری هخامنشی آن معنی ایرانی دوم نام ایران در کنار اولی رسمیت پیدا کرد. چون کلمات پارس (به سومری یعنی محل معبد و قربانگاه)، ارتین (پاکدین، در خبر هرودوت)، اشون (پیرو راستی)، آریا (خوب و نجیب) و بهدین جملگی بدین معنی اشاره دارند. گرچه در اوستا اولویت با خونیرث یعنی سرزمین راه (سرزمین راههای خوب، خراسان، پارت) است که در عهد یونانیان و اشکانیان نیز همان نواحی به نام سرزمین آریانا خوانده شده است. در اوستا مقر حکومتی اولیه زرتشت یعنی رغهً آذربایجان یعنی مراغه به نام ائیرینه وئجه خوانده شده است که معنی محدود به معنی علفزارها و چمنزارهای خوب دارد و در نام کنونی شهر مراغه (مرغزار) و نامهای کهن آن افرازها-روذ (علفزار گسترده) و گزن (گئثه-ن= محل گیاه) به وضوح دیده میشوند. ابهام در وجه اشتقاق این اسامی باعث سوء تفاهماتی شده است و غالباً این نام را به معنی ایران اصلی شمرده اند.
با سلام
یک سوال پیش میاد : مگر در زمان سومریها قبایل آریایی به فلات ایران رسیده بودند ؟ عقیده اصلی میگه که اونها بیشتر در زمان سلسله های بعد از سومریان به ایران سرازیر شده اند .
خوب این داره میگه ریشه اران به آریایی ربط نداره و ریشه اش رو در زبان سومری جستجو میکنه…به معنی شرق و مخل برآمدن خورشید
خوب دانشمندان تحقیق میکنن…علم همینه دیگه
واسه ریشه نام ایران هم افراد مختلف نظرات مختلف دارن
یا به عنوان مثال ایشون میگه ائیرینه وئجه تو رغه آذربایجان هست که با جیمز دارمستتر هم عقیده است.
ولی مایکل ویتزل معتقد هست که تو بامیان افغانستان هست
التون دانیل، بهرام فره وشی و ناصر همایون میگن خوارزم هست.
تالاگری میگه تو کشمیر بوده
دیوید آنتونی میگه قزاقستان امروزی (محل فرهنگهای آندرونوو و سینتاشتا) یا جنوب روسیه و اوکراین امروزی (محل فرهنگهای آباشهوو و پولتاوکا) بوده
علم همینه و تا آخر دانشمندان بحث خواهند کرد و تو ژورنالها نتایجش رو منتشر خواهند کرد
علم وقتی خراب میشه که یه سری سیاسیش میکنن و باهاش اقوام رو به فحش میکشن
البته که رسیده بودن. اریایی ها دو بار به این دیار اومدن با 1000 سال تفاوت در واقع ایرانیان بومی همان اریاییانی بودند که قبلا به ایران امده بودند.
يعني در حالي كه ديگه همه مي گن زبان اقوام قبل اريايي در ايران مثلا گوتي ها و لولوبي ها و اورارتورها و مانناها با عيلامي و سومري شبيه بوده و زبان سومري هم الحمد لله نه هندو اروپايي است و نه سامي و البته به فرموده شما يه زبان منفرد كه ناگهان سر از بين النهرين در اورده اند البته مي ترسين اگه بگين با زبان اورال التاي همريشه است از شدت كينه اي كه به دليل حسادت به تركها دارين نگاه كن به تاريخ پيرنيا كه اون وقت چجوري مردم بومي ايران قبل اريايي يه باره اريايي مي شوند شما كه براي فهميدن حرف يك كرد يا گيلك نيز به مترجم نياز دارين همه دنيا و تاريخ را اريايي بناميد و با همين كلاف دور خود بچرخيد تا يه هو چشم باز كنيد و ببينيد نه بابا غير اريايي هم اقوام و ملتهايي هستن از تنگه برينگ تا قلب اروپا به نام ترك و اين همه ترك نمي تونن با اون همه حكومت كه ايجاد كرده اند مثل سومريها يه هو سر از كره زمين در اورده باشن اگه همين الان چند روستا فقط چند روستا مثلا در سيبري زبانشون خيلي كم شبيه فارسي بود لابد مردم تمام كهشاها را هم فارس مي ناميديدذ دريغ از يه ذره انصاف در تحقيقات تاريخي كه در وجود شما نيست
هرکه تاریخ را بخواند هیچ ارتباطی بین اریا و ایران و تمدن با شکوه سومریان پیدا نمی کند اگر هم پیدا بکند نمی تواند بگوید چون مردم بدوی و وحشی اریایی با امدن به فلات عزیز ایران که متعلق به هیچ کس نیست تمدن های با شکوه سومری را مورد حمله و تاخت قرار دادند که متاسفانه ایرانی ها ببخشید اریایی های به ظاهر روشن فکر به صورت عمدی این واقعه را پنهان می کنند و در دنیا هرچه که خوبه می گن برای ایران است خدا را شکر بشر تمام وقایع را ثبت می کند اگر هم نمی کرد حتما می گفتند ادیسون و دانشمندان بزرگ جهان که رحمت خدا بر انها باد ایرانی هستند.
این نشان می دهد که این تمدن خونخوار به اصطلاح با شکوه ایرانی هیچ فرقی نکرده و فقط تقلید می کند
1- متأسفم. همین اندازه برای شخص شما کفایت میکند و احتیاجی به پاسخی مفصل و تحلیلی نیست.
*****************************
2- برای احترام به آن کسانی که میدان اندیشیدن و مداقه در تاریخ را با میدان جنگ و چاله میدان یکی نمی دانند؛ تحقیق را امری متفاوت از تحمیق و توهین و تحمیل و تحریف می شناسند؛ و علم را عرصۀ گفت و شنود مستدل، آزاد و به دور از تعصب و تقدس می دانند؛ بخشی از نوشتۀ شما را با علامت تعجب، سؤال و گیومه دوباره ارائه می دهم تا غیر علمی بودن متن شما را بهتر درک کنند:
مردم بدوی(؟!!) و وحشی(؟!!) آریایی با آمدن(؟) به
“فلات عزیز(؟!!!!)” ایران، که متعلق به هیچ کس نیست، تمدن های(؟!) با شکوه(؟) سومری را مورد حمله و تاخت(؟) قرار دادند(؟؟؟؟؟؟؟؟) که متاسفانه “ایرانی ها(؟!)” ببخشید اریایی های(؟!) به ظاهر(؟!!!) روشن فکر(!) به صورت عمدی(؟؟؟؟؟؟؟) این واقعه را پنهان(؟!) می کنند.
*************************
و کسی حق ندارد بپرسد که این واقعه ای که ایرانی ها چندین هزاره مخفی کرده اند را ایشان چگونه شنیده اید؟
و تمدن سومری چگونه شد تمدن ها؟
و این چگونه تمدن شکوهمندی بوده است که قومی وحشی و بدوی آنان را از صفحۀ روزگار محو کرده است؟
و در این سرزمین که فرهنگ و زبان و تمدن و مردمانش عصاره و حاصل حل شدن و ادغام تمدن های سند، عیلام، بابل، آشور، سومر، اورارتو و … بوده است؛ حضرت ایشان چگونه آریایی ها را شناسایی می کند؟ با کدام پرویزن و الک؟!!
و کسی می داند که فلات عزیز یعنی دقیقاً چگونه فلاتی؟
و
و
و
در مورد وحشي گري ارياييها در رقبل اسلام نگاهي به كتيبه بيستون داريوش مي تواند گوياي بسياري از واقعيات باشه اونجا كه بارها ميگه يا ببخش مي فرمايد زبانش را بريدم گوشش را بريدم چشمهايش را در اوردم و از مقعد در ديوار به صليب كشيدم و نيز وقتي جناب خشايار به اتن رسيد شهر را اتش زد البته اين اتش محبت بود كه براي يونانيها تبديل به گلستان شد و نيز ساسانيهاي اريايي اونقدر مهربون و در قلب مردم ايران بودند كه سپاه اسلام مثل اب خوردن اونها را شكست داد و همين طور دولت اريايي هخامنشي نيز اونقدر در قلب مردم فلات بود كه يك جوان مقدوني وقتي حمله كرد براي اينكه خودش هم باورش بشه كه واقعا اين حكومت پر مدعا را شكست داده تا هند هم رفت و لي اكه اغا محمد خان فقط چشم كساني را كور كنه يه جاني ميشه ولي داريوش نماد يكتاپرستي و در عصر معاصر اريامهر هيتلر كه به تنهايي قاتل 60 ميليون انسانه البته ايشون هم قلي مهربوني داشته
دوستان عزيز
حقيقت اينه كه در مقام مقايسه همه تمدنها داراي محاسن و معايبي هستند و و تمدن داراي يك سير طبيعيست فارغ از آنچه من و شما اونو خوب يا بد تفسير ميكنيم.
در مقايسه تمدن ايران قبل از اسلام با ديگر تمدنها بايد بگم جنبه هاي غرور آميز فراواني وجود داره.
لطفا” به نشانه ها بيشتر دقت كنيم.(سنگ نوشته ها)
1) خون ريث يعني كشور راه خوب!!!!!؟؟؟؟
2) خراسان يعني خو + رس + ان!!!!!!!!!؟؟؟؟؟؟؟؟؟
3) پرثوه يعني راه و پل!!!!!!!!؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
4) مراغه يعني مرغزار!!!؟؟؟
5) پناه ميبريم به خدا با اين فاجعه زبان شناسي شما!!! پناه بر خدا!!!
6) كار شما مانند دوستي خاله خرس است. شما تاريخ نويسي نكني خيلي بهتر
7) پروفسور تخم مرغ هاتو تو بد سبدي چيدي
8) اصلا چقدر زبان اوستايي و پهلوي بلدي
9) با اين تفسير خنده دار و بي پايه و بنياد شما آدم فكر ميكنه ايران باستان اتوبان دو طبق داشته است همه چيز رو به راه ميبندي اين ديگر چجور زبان شناسي است!!!؟؟؟
10) نام اين كار زبان بازي است نه زبانشناسي.
11) شما با اين كار ذهن خواننده را منحرف مي كنيد
12) پروفسور مراغه مرغزار نيست در اصل از دو واژه (مه = بزرگ) (راگا = همان ري پارسي) ساخته شده است و معناي آن ري بزرگ است نه علفزار و چمنزار و اين داستانهاي خنده دار
13) براي همين كه دانشمندان هم شهر مراغه را ميهن زرتشت محتمل ميدانند و هم شهر ري نزديك تهران را. كه شهر ري امروزه نظر بيشتر دانشمندان را به خود جلب كرده است.
14) پروفسور خوراسان از دو واژه خور + آيان ساخته شده است و به معني جاي بيرون آمدن خورشيد است و در معناي كلي همان معني شرق را دارد. سرزمين را خوب ديگه چه چيز مسخره اي است.
15) درباره خون ريث بهتر بري خوب زبان اوستايي را ياد بگيري تا اينگونه دوستي خاله خرس نكني
با پان ترک هستش یا پان عرب
با پول از اسکندریون گرفته یا از خاقانان
مردوره
والا نباید نقد کنه ایران و آربا را
اصلا اینی هم که گفته بر اساس آزمایشات نژادی فقط 3 درصد ایرانی ها آریایین رو داره تبلیغ نی کنه
فردا هم می گه هتدو ها ربطی به آریایی ها ندارند و اصالتا آفرقاییند
وای بر شما
کوروش آسوده نخواب دیگه
آقای نادر این شما و هم فکر های ایران ستیزتان هستید که متعلق به هیچ جایی نیستید و تمام تلاشهایتان برای بی هویت کردن مردم و مخدوش کردن تاریخ ایران بی نتیجه است چرا که در طول تاریخ بسیارانی در فرهنگ و تمدن ایرانی هضم شده اند وآنچه که باقی مانده ایران است و ایران است و ایران