گاه شمار حیوانی

گاه شماری حیوانی ایرانی در بسیاری از نمود های خود در توجه به گاه شماری چینی-ایغوری و جزئیات این گاه شماری را می توان از تاریخ هایی که در آثار پیشینیان ثبت شده است به دست آورد.این گاه شماری از ترکیب برخی از اصول گاه شماریجلالی،هجری قمری و دوازده حیوان چینی-ایغوری شکل گرفتهو در طول هفت قرنی که از یورش مغول به ایران می گذرد تا ۱۳۰۴ هجری شمسی رایج اما همیشه به یک شکل نبوده و تغییراتی در آن پدید آمده است.

سالهای چینی و کنفوسیوس

آغاز این گاه شماری با روز پنج شنبه ۱۵ژوئیه۶۲۲ مسیحی و نخستین سال قمری که پیامبر اسلام(ص) از مکه به مدینه هجرت نمود آغاز و مستقیما از گاه شماری هجری قمری گرفته شده است.در آغاز این گاه شماری ماه های قمری اقترانی که با رویت هلال ماه آغاز می شد،به شکلی که در گاه شماری هجری قمری کاربرد داشت باقی ماند تا مورد تأیید مسلمانان نیز قرار گیرد.بدین سان به همان ترتیبی که در گاه شماری قمری عمل می کردند طول ماههای قمری را در زیج ها و تقویم های سالیانه سی روزه و بیست و نه روزه محاسبه می کردند و در این زمینه نخستین روز سال در امور دینی و شرعی نخستین روز ماه محرم و در امور مالیاتی و رسمی نوروز جلالی بود و تاریخ مطابق با آن را با گاه شماری قمری و گاه با تاریخ ماههای گاه شماری جلالی و برجهای دوازده گانه سال که در دوره های بعد رواج بیشتری یافت مشخص می نمودند و بدین سان طول متوسط سال برای کارهای رسمی و مالیاتی برابر طول متوسط سال حقیقی شمسی بود.با این همه هدف دست اندر کاران تأسیس گاه شماری غازانی که مبدأ آن از ۷۰۱ هجری قمری و ۲۲۴ جلالی آغاز شد هرگز در عمل رعایت نشده و نوروز جلالی را در نظر داشتند.

در دوره صفویه که گاه شماری دوازده حیوانی با ماههای قمری رواج داشت ماههای شمسی را نیز در تقویم های سالیانه ثبت می کردند و پیش از آنکه ماههای شمسی با نام برج های دوازده گانه در سال۱۳۲۹ هجری قمری پذیرفته شود در تقویم های سالیانه ثبت می شد.

بدان سان که گفته شد سالهای قمری را در دوره مغول و نیز صفویان که خود ترک بودند با نام حیواناتی که به سالهای همزمان چینی-اویغوری اطلاق می شد نامگذاری می کردند و از آنجه که کمابیش هر سی و سه سال شمسی-قمری چینی-اویغوری برابر سی و چهار سال قمری است یک سال قمری بی نام می ماند و بنابراین در هر دوره سی و سه یا سی و چهار ساله شمسی-قمریِ چینی-اویغوری یک سال قمری در نامگذاری حذف می شد و با آن که این حذف در هر سی و سه یا سی و چهر سال لازم بود اما در عمل به صورت منطم اجرا نمی شد،مثلا در گزارش اسکندر منشی وقایع نگار دوره صفویه در برخی موارد نام یک حیوان به دو سال متوالی داده شده است.

نام سالهای دوازده گانه حیوانی در ایران با تفواتهایی با تقویم چینی-اویغوری به ترتیب عبارتند از:موش،گاو،پلنگ،خرگوش،نهنگ،مار،اسب،گوسفند،میمون،مرغ،سگ و خوک.زردپوستان و نیز ایرانیانی که به پیروی از مغولان بدین گاه شماری عنایت داشتند ویژگی هر یک از سالهایی را که با این حیوانات قرین می شد کمابیش به تأثر از مغولان همانند خوی و سرشت این حیوانات می دانستند و چنین است که هنوز هم نزد عامه چنین برداشتی رواج دارد و در تفأل و پیش بینی متکی بر این تقارن زردپوستان بر تأثیر سال و آریاییانی که بدین رویکرد توجه دارند بر تأثیرات ماهانه توجه دارند.نزد زرد پوستان چرایی تأثیر این دوازده حیوان بر سرنوشت زمین و انسان به افسانه‌ئی باز می گردد که طی آن بودا در آغاز سال نو همه حیوانات را دعوت کرد و از همه حیوانات تنها دوازده حیوان مذکور و به روایت زرد پوستان موش،گاو،ببر،گربه؛اژدها یا نهنگ،مار،اسب،بز،میمون،خروس،سگ و خوک دعوت بودا را پذیرفتند و بودا مقدر کرد که سرنوشت جهان به دست این دوازده حیوان که یکی پس از دیگر در هر سال پدیدار می شوند باشد.

چنین است که در تقویم های سالیانه نجومی ایرانی سالهای شمسی به نام یکی از حیوانات دوازده گانه نامیده می شود.برای تعیین نام هر سال ابتدا باید عدد۶ را به عدد سال مفروض اضافه کنیم و حاصل جمع را به عدد ۱۲ تقسیم نماییم باقی مانده مذکور نماینده سال به ترتیبی است که گفته شد:۱-موش۲-گاو۳…

خرید مجموعه کتاب های تاریخی

You might also like

25
دیدگاه بگذارید

avatar
11 گفتگوی این کامنت
14 پاسخ های مبحث
0 فالوئرز
 
بیشترین پاسخ
داغ‌ترین کامنت
16 نویسنده کامنت ها
علی اکبر سبکتکینرفيق نقشبنديفایزهپریساوحیده قنبدی آخرین کامنت ها
  عضویت  
اشتراک برای
صدراجهانبخش
مهمان

سلام بنضرشما سال ۱۳۸۰ سال چه حیوانیست

صدراجهانبخش
مهمان

موش گاو ببر خرگوش نهنگ شیر مار اسب

پریسا
مهمان
پریسا

نمیدونم 🙂

مهدی
مهمان
مهدی

مار ۸۲

مهدی
مهمان
مهدی

۸۰ مار قبلی اشتباه تایپی بود

مهدی.
مهمان
مهدی.

۸۰ مار /// قبلی اشتباه تایپی بود

مهدی
مهمان
مهدی

معذرت ۸۰ مار اشتباه تایپی بود

مهدی1
مهمان
مهدی1

معذرت مار سال ۸۰٫ اشتباه تایپی بود

صدراجهانبخش
مهمان

زایدموش گاو ببر که چون بگزری زاید پلنگ نهنگ شیر مار اسب میمون

یلدا
مهمان
یلدا

با سلام . میخوام بدونم سال ۱۳۹۱ سال نهنگ هست یا اژدها ؟

بهنام
مهمان
بهنام

هم سال نهنگ است ( تقویم ایرانی – هندی ) و هم سال اژدهاست ( در تقویم چینی ) یعنی یکی است
ضمنا تقویم چینی بر حسب ماههای قمری و تقویم ایرانی – هندی برحسب ماههای خورشیدی است

sara
مهمان
sara

سلام.
من هم همین مشکل رو داشتم ولی حل شد.
سال ۱۳۹۱ سال نهنگ است.
سال نوتون مبارک.

شاهپور نوروزی
مهمان
شاهپور نوروزی

بنام خدا گاهشماری بر اساس نام حیوانات در سنگنوشته های اورخون-یئنی سئی در وقایع فرمانروایی کول تکین / بیلگه کاغان در سال ۹۹ ه.ق سخن به میان آمده است. در این سال عرب های مسلمان با نیروهای امپراتوری گؤک تورک درگیر شده و از ترکان شکست خوردند. در کتاب هزارساله دیوان لغات الترک محمود کاشغری نیز از این تقویم سخن به میان آمده است: در سال نهنگ (ناک ایلی) باران فراوان می بارد ، زیرا نهنگ در آب زندگی می کند. این این تقویم تغییر در قطبین خورشید است که در مت حدود یازده سال رخ می دهد و موجب… مطالعه بیشتر »

sara
مهمان
sara

سلام
حیوان سال ۱۳۹۱ چیست؟
ممنون میشم اگه جواب بدید.

sara
مهمان
sara

ممنون خودم فهمیدم.
نیازی به جواب نیست.
موفق باشید.

پریسا
مهمان
پریسا

به منم میگی 🙂

مهدی
مهمان
مهدی

نهنگ ۹۱

نازگل
مهمان
نازگل

سال مار

سحر
مهمان
سحر

می خواستم بدانم سال۱۳۷۹و۱۳۵۵و۱۳۵۲سال های چه حیوانیاند

وحیده قنبدی
مهمان
وحیده قنبدی

نهنگ.گاو.نهنگ

شاهپور نوروزی
مهمان
شاهپور نوروزی

پیشینه ی کهن گاهشماری در میان ترکان مردمانی که در دشتهای پهناور آسیای میانه و شمال چین زندگی می کردند، بسیار باهوش و تیزبین بودند، دانشمندان پُر آوازه ای همچون ابن سینا ، فارابی ، خوارزمی ، ابوریحان بیرونی و … از آن سرزمین پُر ستاره برخاسته و در پهنه ی آسمان دانش بشری پرتو افشانی نموده اند. این فرزانگان جهان دانش از اندوخته های پیشینیان خود در زمینه ی ستاره شناسی ، گاهشماری و … بهره جسته و خود نیز توشه های فراوانی برای آیندگان به یادگار نهاده اند. گاهشماری ترکی که از راه نوشته های ترکی اویغوری به… مطالعه بیشتر »

فایزه
مهمان
فایزه

سلام میخواستم بدونم من سال خروسم یا میمون چون تقویم چینی از بهمن تا بهمن هستش و من اسفند سال ۱۳۵۹ هستم ممنونم

رفيق نقشبندي
مهمان
رفيق نقشبندي

باسپاس فراوان میخواستم بدانم روش ساده یی وجودداردتابه ساده گی دانست که سال تولدماکذام سال حیوانیه مثلاًمن درسال١٣۵٠تولدشده ام

علی اکبر سبکتکین
مهمان
علی اکبر سبکتکین

سلام.بنظر میآید. طالع بینی هندی که براساس ماه ویژگیها را نوشته قابل استفاده تر باشد.در ضمن اگر میتوانستند کلیه متن ها و قال ناگه ها را قابل دانلود و یا. قابل ذخیره شدن می گذاشتید بهتر بود.بآ تشکر یا برای من ارسال میکردید تشکر.