كتاب مقدس عبراني

به نظر مي‌رسد كه اسطوره‌هاي كنعاني داراي ارتباطي دروني‌اند. آن‌ها، همگي شامل اشاراتي به بارش باران، و خشك‌سالي در ارتباط با مرگ و زندگي، سلامت و بيماري يك خدا يا يك قهرمان‌اند. اين اسطوره‌ها به صورتي ناقص بر جاي مانده‌اند و بدين لحاظ، نمي‌توان مقايسة مطلوبي از آن‌ها، با ساير اسطوره‌ها به دست داد و حتي ترجمه‌هاي واژه‌ها نيز غالباً، مورد ترديد است.

از نقطه نظر جغرافيايي و نه به لحاظ تاريخي، سنت‌هاي كتاب مقدس به روايات كنعاني بسيار نزديك است و سوريه و فلسطين در فضاي نفوذ فرهنگي بين‌النهرين قرار دارند. جايي كه بين‌النهريني‌ها و كنعانيان، خدايان بسياري را پرستش مي‌كردند، اما دين يهوه، خداي قوم اسراييل را به عنوان تنها خداي يكتا مي‌توان شناخت. برخي داستان‌هاي موجود در عهد عتيق، شامل اسطوره‌هاي بين‌النهريني و كنعاني‌اند كه بدون ترديد، به روايات شفاهي و سينه به سينة سامي كهن باز مي‌گردند. اما در عهد عتيق، مطالب موجود، جنبة چند خدايي خود را از دست داده، و گونة يك خدايي اسراييلي يافته‌اند كه تأكيدي بر وحدانيت يهوه بود. و اين اعتقاد كه قوم اسراييل منتخب يهوه بودند، نشاني از حس نيرومند خداوند، به عنوان يك هستي متعال به شمار مي‌رفت.

يك مورد مثال، داستان نوح و سيل است. در گونة بين‌النهريني، پنج خدا دست‌اندركارند، ولي در سفر پيدايش فقط يهوه، خشمگين از ناتواني بشر است كه سيل مي‌فرستد و نوح را نجات مي‌بخشد. و در پايان داستان، رنگين‌كمان يهوه، به عنوان نشاني از عدالتي است كه خداوند با رضايت برقرار مي‌سازد و هرگز سيلي نمي‌فرستد، تا زندگي بر روي زمين را به نابودي بكشاند. و نيز، در سفر پيدايش در داستان آفرينش، با مقايسه با اسطورة بين‌النهريني، تضادي ميان نسل‌هاي مختلف خدايان در كار نيست و هيچ‌گونه مبارزه‌اي در مقابل يك ديو آغازين صورت نمي‌گيرد و يهوه به تنهايي، دست‌اندركار ساخت جهان است.

پژواك اسطوره‌هاي كنعاني در كتاب عهد عتيق منعكس است. نام خداي بزرگ كنعانيان يعني اِلْ، لقب يهوه و به مانند بعل، يهوه نيز برابرها سوار است، با آذرخش سخن مي‌گويد و باران بر زمين فرو مي‌باراند، اما يهوه، داراي مقامي فراتر از يك خداي باروري است و هيچ‌گونه داستاني دربارة ناپديد شدن و بازگشت وي، و مرگش وجود ندارد. بعل در كتاب عهد عتيق، به خاطر تأكيد پيروانش بر باروري، به شدت پادافراه مي‌شود و امكان پرستش خدايي ديگر، يعني يهوه را فراهم مي‌سازد كه به نظر برخي از اسراييليان، جالب توجه است.

هنگامي كه اسطوره‌هاي كنعاني، با داستان‌هاي كتاب عهد عتيق مقايسه مي‌شود، به نظر مي‌رسد كه اين‌گونه همساني‌ها، در بخش‌هاي اسطوره‌شناسي كتاب مقدس و در فصل‌هاي آغازين سفر پيدايش، به چشم مي‌خورد. اما، در افسانه‌هاي مربوط به بِطْريق‌ها و در داستان‌هاي ايليا (اول پادشاهان) آمده است كه وي زندگي خود را صرف تبليغ عليه پرستش بعل مي‌كند. قابل توجه آن كه مزامير، آياتي يافت مي‌شود كه تقريباً، ترجمة مستقيمي از اشعار اوگاريتي است و سبك اشعار كتاب عهد عتيق، شباهت بسياري با مطالب اوگاريتي دارد. به نظر مي‌رسد كه بسياري از بخش‌هاي عهد عتيق، نه فقط به توصيف عظمت خداي اسراييل مي‌پردازد، بلكه به صورتي زيركانه، از ادبيات كنعاني، تقليد شده است.

منبع : ريچارد كاونديش،اسطوره شناسي:دايره‌المعارف مصوّر اساطير و اديان مشهور جهان، ترجمه‌ي رقيّه بهزادي، تهران،نشر علم،چاپ اوّل،1387

You might also like
3 Comments
  1. kp says

    اگر می شود بیشتر در مورد این دین صحبت کنید ممنونم

  2. محمد says

    سلام روز بخیر
    قبلا ازتون دعوتتون کرده بودم برای عضویت در گروه جامعه وبمستران
    مهندس چرا نیومدی توی گروه
    خوشحال میشیم تشریف بیارید و دوستان
    دیگه تبادل اطلاعات داشته باشیم
    گروه جامعه وب مستر ها
    https://t.me/joinchat/DBhKUBJE3gUMxzABig66Ig

  3. بردیا says

    خداوند نام و نشان و شخصیت‌های فراوانی داره
    اینطور نیست که بگیم فقط یهوه خدا هست یا انلیل یا الله یا …
    بلکه همه خدایان در واقع همان خدای یگانه هستند و جز اونها خدای دیگری وجود نداره

Leave A Reply

Your email address will not be published.