مبارزه با مرگ

اكنون براي بعل فقط يك مشكل باقي ماند و آن، غلبه برموت، يعني خداي مرگ است. اسطوره مي‌گويد كه در هنگام خشك‌سالي شديد، بعل چگونه مي‌ميرد و دفن مي‌شود، گو اين كه درستي و قطعيت ترجمة لوحه مورد ترديد است. تصويرسازي ذهني حيات كشاورزي در اين مورد چنين است، هنگامي كه اِلْ براي بَعْل به سوگواري مي‌پردازد، اسطورة آن در جشن فصلي خوانده مي‌شود، تا سال خوب كشاورزي را در پي بياورد و نيز جهت تأكيد بر زمستاني است كه تولد بهار را در پي دارد.

در اسطوره‌، موت بعل را سرزنش و به وي يادآور مي‌شود كه در هنگامي كه «بهشت مي‌سوزد» (ظاهراً به معناي خشك‌سالي است)، بعل به درون حلق موت، پسر خدايان، فرو مي‌رود. بعل به‌اِلْ متوسل مي‌شود، اما به نظر مي‌رسد كه وي توسط خدايان تسليم سرنوشت مي‌گردد. اما، در مسير خود به جهان فرودين، يعني قلمروي مرگ:

او عاشق ماده گوساله‌اي در چراگاه بود،

او با آن گوساله هفتاد و هفت بار جفت‌گيري كرد،

گوساله به او اجازه هشتاد و هشت بار جفت‌گيري داد.

گوساله بار گرفت و مشابه او را به دنيا آورد.

چون لوحه در اين‌جا شكسته شده است، روشن نيست كه حادثة بعدي چيست، شايد بعل مي‌گريزد و مشابه (معناي نامفهوم) او معلوم نيست و شايد به توسط موت كشته مي‌شود. هنگامي كه لوحه دوباره، قابل خواندن مي‌گردد، آناني كه در جستجوي بعل بودند، گزارش مي‌كنند كه بعل را، افتاده بر زمين مي‌يابند.

«بعل توانمند مرده، شاهزاده، سرور زمين به هلاكت رسيده است.» با اين خبر اِلْ سنت سوگواري را به‌جا مي‌آورد، بر زمين مي‌نشيند، پلاس بر تن مي‌پوشد، خاك بر سر مي‌ريزد، با تيغي از سنگ چخماق ريش مي‌تراشد.

او بازوان خود را به سختي مي‌خراشد و سينة خود را مثل زمين شخم مي‌زند،

او پشت خود را، مثل كاري كه كلوخ شكن بر زمين مي‌كند چنگ مي‌زند،

او صداي خود را بلند مي‌كند و فرياد مي‌زند: «بعمل مرده است.»

بعل را بر روي كوه زفون به خاك مي‌سپارند و اِلْ تصميم مي‌گيرد كه آتهتارت را، به جاي بعل به‌شاهي بردارد (همان آتهتارت كه در داستان يم و بعل ادعاي پادشاهي كرد). وقتي آتهتارت به جاي بعل بر تخت مي‌نشيند، وضع وي مضحك به نظر مي‌آيد، زيرا پاهايش به زمين نمي‌رسند. سلطنت او به قدري بي‌تأمين است كه مردم مجبورند آب بكشند و در خمره ذخيره كنند (شايد منظور كمبود باران است).

در هنگام ادامة خشك‌سالي، آنات ايزد ـ بانو به جستجوي بعل برمي‌آيد و از موت استغاثه مي‌كند كه او را آزاد سازد. هنگامي كه موت مخالفت مي‌كند:

آنات‌موت را دستگير نموده و با شمشير به دو نيم مي‌كند،

آنات‌موت را با آتش مي‌سوزاند و در آسياب خرد مي‌كند،

آنات‌ خرده‌هاي موت را بر كشتزار مي‌پاشد و پرندگان گوشت او را مي‌خورند.

به عبارت ديگر، آنات به مثابه دانة غله‌اي با او رفتار مي‌كند.

بعل به زندگي برگردانده شد بعد از آن كه اِلْ بارش باراني از روغن را در بهشت و جويباري از عسل را در آن جا، مشاهده كرده بود. شاپاش قول داد كه هرگاه، آماده‌سازي‌هاي لازم كاملاً انجام شود، بعل را بازگرداند.

«شراب درخشان از خم ريخته شود،

حلقه‌هاي گل براي خانوادة خود بياور

و من بعل توانمند را خواهم يافت.»

اگر اين به واقع، يك اسطوره دربارة تكرار فصل‌ها باشد، اين سطور، پيشنهاد دهندة گونه‌اي از اعمال سنتي ديني هستند كه به همراه سرودخواني انجام مي‌گرفت.

به دليل شكستگي، 4 سطر لوحه، معلوم نيست كه بعل چگونه به حيات مجدد دست يافت، يا آن كه شايد او هرگز نمرده بود. در همان زمان، موت نيز دوباره ظاهر مي‌شود (شايد او نيز به طرز سحرآميزي زنده شد) و نبردي شديد ميان بعل و موت صورت مي‌گيرد. سرانجام، شاپاش به موت مي‌گويد كه مقاومت، بيهوده است و اسطوره با معرفي بعل به عنوان شاه بر حق، پايان مي‌پذيرد. با پيروزي بعل احتمالاً، خشك‌سالي پايان مي‌يابد و بارندگي آغاز مي‌شود.

برچیده از : ريچارد كاونديش،اسطوره شناسي:دايره‌المعارف مصوّر اساطير و اديان مشهور جهان، ترجمه‌ي رقيّه بهزادي، تهران،نشر علم،چاپ اوّل،1387

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.