مسئله ی ارشدیّت

اختلاف ميان برادران، غالباً، در چرخة مائويي و باز هم در تقسيم ميان اولوفات و لوك، برادر بزرگ‌ترش در ميكرونزي ظاهر مي‌شود. گروه‌هاي برادران غالباً، به عنوان صاحبان ثروت و واحد همياري عمل مي‌كنند، اما مسائل مربوط به حقوق فردي و وضعيت نسبي مكرراً، تفرقه برانگيز مي‌شود. داستان رونگو و تانگاروآ، تضاد بر سر ارشديت و حقوق اولين فرد تولد يافته را مطرح مي‌سازد.

اين داستان در مانگايا، در جزاير كوك (پولينزي) ريشه دارد. تانگاروآ، و رونگو پسران دو قلوي وائتا (گسترة وسيع) و پاپا (زمين) است. تانگاروا، مي‌بايستي نخستين فرزند تولد يافته باشد، اما او، ارشديت را به برادرش بخشيد، و چند روز بعد از تولد رونگو، از دمل روي بازوي مادرش تولد يافت. تانگاروآ، همة فنون كشاورزي را، به برادر خود آموخت. پدر وي واتئا، مي‌خواست او را وارث همة ثروت والدين سازد، اما پاپا نپذيرفت. از آن جا كه نيروي اولين تولد يافته، تانگاروآ، بر همة ثروت آنان متكي بود، جرأت نمي‌كردند كه به مايملك خود دست بزنند، بنابراين، نمي‌توانستند بخورند و بياشامند. به همين سبب، هنگامي كه آنان اموال خود را تقسيم كردند، بيشترين سهم به رونگو رسيد و همة چيزهاي قرمز رنگ از آن تانگاروآ شد، ماهي قرمز رنگ به تانگاروآ، و تمامي اموال ديگر، به رونگو تعلق گرفت. شاه بلوط قرمز و سيب‌زميني شيرين و قرمز و نارگيل از آن تانگاروآ شد ولي گونه‌هاي مختلف ديگر به رونگو رسيد. تمامي موزها به رونگو، ولي بارهنگ قرمز به برادرش تعلق گرفت. برخلاف ميوة موز كه سر به پايين دارد، ميوة بارهنگ رو به بالاست و از احترام به خداي ارشد، نشان دارد.

تانگاروآ و، رونگو، ضيافتي برپا داشتند و از واتئا و پاپا نيز دعوت به عمل آوردند. هر يك، از غذاهاي خود، كپّه‌اي ساختند، ولي كپّه غذاي رونگو، خيلي بزرگ‌تر بود. والدين آن‌ها، با بررسي كپّه‌هاي غذا، تصميم گرفتند كه به رونگو، جايزة فراواني و وفور را، بدهند اما، تانگاروآ، با كپّه غذاهاي قرمز خود، جايزه را برد.

تانگاروآ از امتيازي كه رونگو دريافت داشته بود، ناراضي به نظر مي‌رسيد و در پي دزديدن علاقة همسرش و ناديده گرفتن حقوق او، نارضايتي‌اش تشديد شد. تانگاروآ تصميم گرفت آئوئو (مانگائيا) را ترك كند. با قايقي پر از غذاهاي قرمز رنگ خود، جزاير بسياري را پشت سر گذاشت و سرانجام، در راروتونگا و آيتوتاكي، سكونت گزيد.

مايملك (مانا) برتر، غالباً به نخستين زاده تعلق مي‌گرفت و اين امتيازي بود كه به تانگاروآ داده شد، به طوري كه حتي والدين وي نيز نمي‌توانستند به غذاهاي او دست بزنند. مرتبه و مقام از طريق ارشديت در ميان برادران و شاخة تباري، موكد مي‌شود. در ميكرونزي، به ويژه، در بخش غربي آن ناحيه، مكنت و ثروت جهت آفرينش، واجد اهميت بسيار است. در اساطير چنين آمده است كه خانواده‌هاي فقير، به كمك ياري دهندگان فراطبيعي متمول و نيرومند و تأثيرگذار مي‌شوند. معمولاً، به همين ترتيب، مي‌توان به افتراق‌ها و تشابهات ميان اسطوره‌هاي جوامع پولينزيايي و ميكرونزيايي، پي ‌برد.

منبع:ريچارد كاونديش،اسطوره شناسي:دايره‌المعارف مصوّر اساطير و اديان مشهور جهان، ترجمه‌ي رقيّه بهزادي، تهران،نشر علم،چاپ اوّل،1387

You might also like

Leave A Reply

Your email address will not be published.