امشاسپندان،خدایان بحث برانگیز دین زرتشت(بنوادا-۶)

 
قبل از مطالعه مطلب حتماً بخوانید:
 درباره “بررسی نظام فکری و اخلاق جمعی ملل در اسطوره ها
 چکیده،پیشگفتار و پیشینه ی تحقیق
 

زرتشت از هفت نمودخدا یا موجود که به خواست خدا آفریده شده اند، سخن می‌گوید. این هفت تن از این قراراند[۱]:

  1. سپنته مینو یا روح آفرینندگی اهورامزدا
  2. وهومنه یا اندیشه‌ی نیک، (بهمن) که پاسدار حیوانات و مشاور خداست. او هر روز گزارشی از کردار ، گفتار و اندیشه‌ی مردمان می‌آورد. از این تصویر‌پردازی مشخص می‌شود که از طریق اندیشه‌ی نیک است که می‌توان به خدا رسید.
  3. اَشه یا راستی (اردیبهشت) نماینده‌ی قانون ایزدی و نظم اخلاقی در جهان است. مانع شکنجه و آزار بیش از حدّ دیوان و بدکاران می‌شود. پاسدار آتش و دشمن او ایندره یعنی روح ارتداد در انسان است.
  4. خشتره ویریه یا شهریاری مطلوب (شهریور) پاسدار فلزات و نماد توانایی، شکوه و قدرت خداوند است. اورمزد به کمک او پاداش و مکافات اخروی را مشخص می‌سازد.
  5. ارمیتی یا اخلاص (سپندارمذ) پاسدار زمین. نمود محبّت و بردباری اهورامزدا است. آبادی زمین موجب خشنودی اوست.
  6. هوروتات یا کمال(خرداد)پاسدار آب
  7. امرتات یا جاودانگی (مرداد)پاسدار گیاهان. این دو امشاسپند نمود آرمان‌های توانمندی هستند.

بعد‌ها به جای سپنته‌مینو، “سروشه” (فرمانبرداری) قرار می‌گیرد. او منتقل کننده‌ی همه نیایش‌ها به بهشت است. او نخستین کسی است که گات‌ها را زمزمه و دعاها را نثار اهورامزدا می‌کند.این هفت تن همان‌طور که از نام و صفات آن‌ها مشخص است، در واقع هفت نمود، صفت یا تجلّی اهورامزدا در جهان اند و در عین حال راه‌هایی برای نزدیک شدن انسان به خدا هستند. این مطلب از جای‌جای گات‌ها مشخّص است:«ای اهورا،از راه راستی و اندیشه‌ی نیک،به وی نیرو و توانایی ارزانی دار،تا خانمان آباد و رامش پدید آورد.ای مزدا،من او را برترین آفریده‌‌ی تو می‌شناسم[۲]» انسان‌ها با اندیشه و نیّت نیک، راستی و اخلاص در فرمان‌برداری از اهورامزدا و فرمانروایی درست بر خویشتن، می‌توانند به کمال و جاودانگی برسند و در نهایت با روح آفریننده یکی شوند. «این امشاسپندان جلوه‌هایی خدایی هستند که انسان در پیروی آنان رهرو راستی یا حقیقت و با خدا همراه می‌شود»[۳]«ای اهورامزدا،بهترین گفتار‌ها و کردارها را به من بیاموز تابا اندیشه‌ی نیک و با پاکی و راستی،تو را بشناسم،و با شهریاری و با خواست خود،و در پرتو راستی،زندگی را برای من تازه گردان. »[۴]در قسمت‌های متأخّر اوستا این‌ها دختران و پسران اهورامزدا نامیده می‌شوند؛ امّا همان‌طور که گفتیم خصوصیات فرزند را دارا نیستند. زرتشت در گات‌ها آن‌ها را آفریده‌های اهورامزدا می داند:«اینک سخن می‌دارم،از آنچه در زندگی بهترین است،و آن را در پرتو راستی دریافته ام:مزدا آفریدگار راستی است،مزدا سرچشمه‌ی اندیشه نیک،و اندیشه‌ی نیک برای کوشش است.مزدا پروردگار پارسایی ،و پارسایی مایه‌ی نیکوکاری است.و مزدای از همه چیز آگاه را ،نمی‌توان فریفت. [۵]»پس این امشاسپندان را نمی‌توان فرزندان اهورامزدا یا مانعی برای قدرت مطلق او به حساب آورد. حتّی نمی‌توان آن‌ها را به عنوان خدایانی مستقل از اهورامزدا تصوّر کرد. در فروردین یشت به صراحت می‌آید که اهورامزدا از ترکیب امشاسپندان تجلّی می‌یابد. این امشاسپندان هر یک پاسدار بخشی از طبیعت هستند که مانند دیگر خدایان، یعنی آناهیتا، میترا ، اتر و… تنها در حیطه‌ی قدرت و اراده‌ی اهورامزدا، مانند فرشتگان در ادیان الهی، انجام وظیفه می‌کنند.



[۱] همان، صص۱۳۱-۱۳۹
[۲] گاتها، گزارش دکتر حسین وحیدی، یسنا۲۹ فقره‌ی۱۰
[۳] شناخت اساطیر ایران، ص۳۸
[۴] پیشین، یسنا۳۴ فقره‌ی۴
[۵] همان، یسنا۴۵ فقره‌ی ۴

خرید مجموعه کتاب های تاریخی

You might also like

9
دیدگاه بگذارید

avatar
5 گفتگوی این کامنت
4 پاسخ های مبحث
0 فالوئرز
 
بیشترین پاسخ
داغ‌ترین کامنت
7 نویسنده کامنت ها
-ماردینمصطفیحامد منوچهري كوشاطوبی یارندی آخرین کامنت ها
  عضویت  
اشتراک برای
نازنین
مهمان
نازنین

آیا میزان خواندن تان را بالا برده اید؟

نازی
مهمان

مطالب فوق العاده مفیدن واقعا ممنون.

طوبی یارندی
مهمان
طوبی یارندی

اولا امشاسپندان شش عدد هستند و اولی که نام بردید صفت اهورامزدا است دوما امشاسپندان خدا نیستند و فرشتگان مقرب هستند وبعد از امشاسپندان مرتبه ایزدان قرار دارد که انها موجوداتی هستند به عنوان کارگزاران جهان مادی و مرتبه وجودی انان بین انسان و خدااست .در دین شناسی تطبیقی وهومنه با جبرئیل مطابقت می کند و ایزدان با فرشتگانی که در مرتبت پایین تر از فرشتگان مقرب و بالاتر از انسان مطابقت میکند و در ضمن شما مدام ارجاع به کتاب شناخت اساطیر ایران میدهید بدون ذکر نویسنده و دیگر مشخصات کتاب وبا عرض پوزش من تصور میکنم که شما… مطالعه بیشتر »

مصطفی
مهمان
مصطفی

چرا در مورد چیزی که اطلاعات ندارید نظر میدید

راه در دنیا یکیست آن هم راه راستیست
<>

ماردین
مهمان
ماردین

سلام
چرا نامی از اینکه زرتشت پیامبر کرد بوده و اورامان در کردستان یوده نامی نبردید اورامان (اهورامان یا اهورامزدا- منطقه ای در مریوان در کردستان